Старшыня Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь выступіў перад удзельнікамі пленарнага пасяджэння рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі «Прававая палітыка, навука, практыка – 2026» з дакладам, у якім была абазначана тэма неабходнасці пераходу да праактыўнай нарматворчасці з мэтай абароны правоў чалавека ва ўмовах лічбавых тэхналогій, якія імкліва развіваюцца.

Звяртаючыся да ўдзельнікаў гэтага аўтарытэтнага навуковага форуму, С.М.Сівец падкрэсліў, што формула аб'яднання прававой палітыкі, навукі і практыкі адлюстроўвае аб'ектыўную патрэбнасць беларускай дзяржавы ў фарміраванні сучаснага інавацыйнага прававога асяроддзя. Паводле яго слоў, якасны стан права, яго мабільнасць, аператыўнасць і адпаведнасць выклікам часу выступаюць надзейным фундаментам і канстытуцыйнай і нацыянальнай бяспецы краіны.

Кіраўнік Канстытуцыйнага Суда звярнуў асаблівую ўвагу на аб'ектыўнае пашырэнне каталога правоў чалавека і фарміраванне іх чацвёртага пакалення, абумоўленага хуткім развіццём лічбавых тэхналогій і біямедыцыны. У тым ліку – права на доступ у інтэрнэт, лічбавая роўнасць, захаванне лічбавай ідэнтычнасці, абарона персанальных дадзеных, а таксама правы, звязаныя з ужываннем штучнага інтэлекту і біятэхналогій.

«Ва ўмовах фарсіраванай тэхналагічнай трансфармацыі класічная мадэль нарматворчасці, якая працуе ў рэжыме рэагавання на грамадскія адносіны, якія ўжо склаліся, непазбежна губляе сваю рэгулятыўную эфектыўнасць. Імператывам паспяховага развіцця інфармацыйнага грамадства становіцца праактыўная нарматворчасць. Права не мае права адставаць, яно не павінна ісці за пераменамі, а прагназаваць іх, закладваючы надзейную юрыдычную аснову для ўстойлівага развіцця дзяржавы і грамадства на гады наперад», – заявіў С.М.Сівец.

Старшыня Канстытуцыйнага Суда зрабіў таксама акцэнт на тым, што рэалізацыя правоў новага пакалення магчыма толькі пры строгім захаванні непарушных канстытуцыйных прынцыпаў – роўнасці, справядлівасці, павагі чалавечай годнасці і недатыкальнасці прыватнага жыцця.

«У адпаведнасці з артыкулам 51 Канстытуцыі прававое рэгуляванне лічбавай сферы павінна абапірацца на абарону персанальных даных, захаванне лічбавай гігіены, гарантаванне кібербяспекі і лічбавага суверэнітэту Беларусі», – дадаў ён.